Tags: maehongson, แม่ฮ่องสอน
อำเภอขุนยวม เป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดแม่ฮ่องสอน พื้นที่อยู่ท่ามกลางขุนเขาและสายน้ำ ประชากรมีเชื้อสายทั้งชาวเขา ไทยใหญ่ จีน และพม่า นับเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญของจังหวัดและของภาคเหนือ
ตั้งอยู่บนที่ราบกว้างใหญ่ สูงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง 600 เมตร มีพื้นที่รวม 2,365 ตารางกิโลเมตร ประชากรส่วนใหญ่ของอำเภอขุนยวมมีเชื้อสายไทยใหญ่หรือชาวไต ประกอบด้วยครัวเรือนทั้งหมด 5,275 ครัวเรือน มีประชากร 21,500 คน ชาย 11,197 คน หญิง 10,303 คน มีตำแหน่งที่ตั้งทางภูมิศาสตร์ดังนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับรัฐกะยา (ประเทศพม่า) และตำบลห้วยโป่ง อำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน
ทิศตะวันออก ติดต่อกับตำบลแม่ศึก อำเภอแม่แจ่ม (จังหวัดเชียงใหม่)
ทิศใต้ ติดต่อกับตำบลแม่โถและตำบลแม่ลาหลวง อำเภอแม่ลาน้อย
ทิศตะวันตก ติดต่อกับรัฐกะยา (ประเทศพม่า)
ประวัติ
อำเภอขุนยวมเดิมเป็นเมืองขนาดเล็ก เรียกกันว่า เมืองขุนยวม ประชากรส่วนใหญ่เป็นชาวไต (ชาวไทยใหญ่) พวกเขาเรียกเมืองนี้ว่า “บ้านกุ๋นลม” (เพราะหมู่บ้านนี้มีอากาศหนาวเย็น มีลมพัดตลอดเวลา) มีเจ้าเมืองเรียกว่า “ชานกะเล” ชื่อว่า “พญาสิงหนาทราชา” เป็นเจ้าเมืองคนแรก
เมื่อปี พ.ศ. 2453 เมืองขุนยวมได้ถูกยุบลงเป็น อำเภอขุนยวม โดยมีขุนเดชประชารักษ์เป็นนายอำเภอคนแรก นายอำเภอคนปัจจุบัน คือ นายสัมฤทธ สวามิภักดิ์
การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอขุนยวมแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 6 ตำบล 45 หมู่บ้าน ได้แก่…
1. ขุนยวม (Khun Yuam) 6 หมู่บ้าน
2. แม่เงา (Mae Ngao) 10 หมู่บ้าน
3. เมืองปอน (Mueang Pon) 10 หมู่บ้าน
4. แม่ยวมน้อย (Mae Yuam Noi) 8 หมู่บ้าน
5. แม่กิ๊ (Mae Ki) 5 หมู่บ้าน
6. แม่อูคอ (Mae Ukho) 6 หมู่บ้าน
แหล่งท่องเที่ยว
แหล่งท่องเที่ยวภายในอำเภอขุนยวมมีทั้งแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ ประวัติศาสตร์ และศิลปวัฒนธรรม ดังนี้
++ วัดต่อแพ
บ้านต่อแพ ตำบลแม่เงา ห่างจากบริเวณตลาดขุนยวมประมาณ 7 กิโลเมตร มีวิหารขนาดใหญ่แบบพม่า สร้างขึ้นอย่างงดงาม ภายในวัดมีผ้าม่านทอและปักด้วยศิลปะพม่าสมัยโบราณ ตั้งอยู่ที่บ้านต่อแพ ตำบลแม่เงา ห่างจากตลาดขุนยวมประมาณ ๗ กิโลเมตร ไปตามถนนลาดยางซึ่งอยู่ตรงข้ามกับวัดม่วยต่อ อีกประมาณ 5 กิโลเมตร เป็นวัดเก่าแก่อยู่ทางฝั่งขวาของลำน้ำยวม มีวิหารขนาดใหญ่แบบพม่า สร้างอย่างวิจิตรสวยงามมาก ภายในศาลาการเปรียญมีผ้าม่านเก่าแก่อายุกว่า 150 ปี ทำด้วยกำมะหยี่ กว้าง 1.65 เมตร ยาว 3.80 เมตร ประดับลูกปัด มุกและทับทิม จำนวน 164 เม็ดทำในพม่า เป็นเรื่องพุทธประวัติ ตอนพระเวสสันดรเสด็จประพาสอุทยาน และมีธรรมาสน์สร้างใน พ. ศ. 2464
นอกจากนี้ ยังมีเจดีย์ทรงมอญอีกด้วย ตามประวัติเล่าว่าบริเวณนี้แต่เดิมเคยเป็นที่พัก และรวมไม้ซุง นักต่อแพเหล่านี้ได้พร้อมใจกันสร้างวัดขึ้นมาแล้วให้ชื่อว่า “วัดต่อแพ”
++ วัดม่วยต่อ (วัดพระธาตุ)
ตำบลขุนยวม วัดนี้ตั้งอยู่ริมถนนสายขุนยวม-แม่ฮ่องสอน งหมายเลข 108 ทางตอนเหนือของตัวอำเภอ ภายในเขตเทศบาลตำบลขุนยวม หากเดินทางจากตัวเมืองแม่ฮ่องสอนจะอยู่ทางซ้ายมือ วัดนี้มีสิ่งที่น่าสนใจคือ เจดีย์ทรงเครื่องแบบมอญ ล้อมรอบด้วยพระเจดีย์บริวาร ยอดประดับด้วยฉัตรโลหะ แขวนกระดิ่งโดยรอบและจอง ( ปราสาท) ซึ่งสร้างขึ้นใหม่เมื่อปี พ . ศ.2527 มีเสาศาลาหลังเก่าสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 ซึ่งใช้เป็นสถานพยาบาลทหารที่เจ็บป่วย ริมแนวรั้วด้านในมีอัฐิทหารญี่ปุ่นผู้เสียชีวิตในสงคราม ทุกวันขึ้น 10 - 15 ค่ำ เดือน 12 ทางวัดจะจัดงานประเพณีเขาวงกต
++ อุทยานแห่งชาติน้ำตกแม่สุรินทร์
ตั้งอยู่ที่บ้านหัวแม่สุริน ตำบลแม่อูคอ ห่างจากตัวอำเภอประมาณ 50 กิโลเมตร มีเนื้อที่ทั้งสิ้น 247,875 ไร่ ประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติ เมื่อวันที่ 29 ตุลาคม พ.ศ. 2524 มีจุดเด่นคือเป็นน้ำตกชั้นเดียว ไหลจากหน้าผาสูงประมาณ 100 เมตร นับเป็นน้ำตกที่สูงที่สุดในประเทศไทย มีจุดเด่นที่น่าสนใจ ดังนี้
ที่ทำการอุทยานแห่งชาติน้ำตกแม่สุรินทร์ ตำบลปางหมู อำเภอเมือง ใช้เส้นทางหลวงหมายเลข 1095 ( แม่ฮ่องสอน- ปาย) ไปประมาณ 12 กิโลเมตร ถึงตำบลปางหมู แล้วแยกขวาเข้าไปอีก 2.5 กิโลเมตร โครงการอนุรักษ์สัตว์ป่า- รักษาพันธุ์ไม้ อยู่ติดกับที่ทำการอุทยานฯ เป็นโครงการเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ประกอบด้วยกรงเพาะเลี้ยงและอนุบาลสัตว์ป่า การรวบรวมพันธุ์ไม้ประจำถิ่นเพื่อการศึกษา และเป็นที่พักผ่อนหย่อนใจของประชาชน
น้ำตกแม่สุรินทร์ อยู่ในเขตบ้านแม่สุรินทร์ ตำบลแม่ยวมน้อย อำเภอขุนยวม การเดินทางใช้ทางหลวงหมายเลข 108 ถึงอำเภอขุนยวม เลี้ยวซ้ายเข้าทางหลวงหมายเลข 1263 ประมาณ 12 กิโลเมตร จะมีทางแยกซ้ายมือเข้าไปน้ำตกแม่สุรินทร์ ระยะทางประมาณ 25 กิโลเมตร ก็จะถึงตัวน้ำตกเป็นทางลาดยาง น้ำตกแม่สุรินทร์เป็นน้ำตกชั้นเดียวที่สวยงามมาก ไหลจากหน้าผาสู่หุบเขาด้านล่าง สูงประมาณ 80 เมตร
++ ทุ่งบัวตอง
บนดอยแม่อูคอ ตำบลแม่อูคอ มีพื้นที่ 515 ไร่ ดอกบัวตองจะบานพร้อมๆ กัน และจะบานอยู่เพียงประมาณ 4 สัปดาห์ในช่วงเดือนพฤศจิกายนเท่านั้น
ทุ่งบัวตองดอยแม่อูคอ ตั้งอยู่หมู่ที่ 6 ตำบลแม่อูคอ อำเภอขุนยวม ตามเส้นทางหมายเลข 108 ( แม่ฮ่องสอน- ขุนยวม) ก่อนถึงตัวอำเภอประมาณ 1 กิโลเมตร มีทางแยกซ้ายตามทางหลวงสาย 1263 เข้าสู่ทุ่งบัวตองอีก 26 กิโลเมตร เป็นถนนลาดยางมีพื้นที่ครอบคลุมเป็นเขากว้างประมาณ 1 พันไร่ อยู่ในความรับผิดชอบของโครงการพัฒนาป่าไม้ที่สูง หน่วยที่ 5 กองอนุรักษ์ต้นน้ำ ดอกบัวตองที่นี่เมื่อบานพร้อมๆ กันในช่วงเดือนพฤศจิกายน- ธันวาคม จะเหลืองอร่ามปกคลุมทั่วทั้งภูเขา มีความสวยงามมาก
นอกจากนี้ ยังมีบริการให้เช่าเต็นท์ค้างแรมบนดอย ซึ่งจะมีสถานที่สำหรับตั้งเต็นท์ได้ประมาณ 100 หลัง ผู้สนใจสามารถติดต่อได้โดยตรง บริเวณหน่วยทำการบนทุ่งบัวตอง หรือหากต้องการจองล่วงหน้าให้ติดต่อกับทางอำเภอขุนยวมโดยตรง และบริเวณด้านหลังจุดชมวิว ยังมีร้านอาหารไว้บริการนักท่องเที่ยวด้วย
++ น้ำตกแม่ยวมหลวง
ก่อนถึงทุ่งบัวตอง จะมีทางแยกเข้าไปมีลักษณะเป็นน้ำตกขนาดเล็ก
++ น้ำพุร้อนหนองแห้ง
เป็นน้ำพุขนาดกลาง อยู่ในเขตบ้านหนองแห้ง ตำบลเมืองปอน ห่างจากตัวอำเภอประมาณ 26 กิโลเมตร ตามทางหลวงหมายเลข 108 ( ขุนยวม- แม่ลาน้อย) แยกซ้ายตรงหลักกิโลเมตรที่ 174 เข้าไป 1 กิโลเมตร เป็นบ่อน้ำร้อนขนาดกลาง 2 บ่อ มีน้ำเดือดตลอดเวลา
++ ศูนย์วัฒนธรรมท้องถิ่นอำเภอขุนยวม
อยู่ตรงข้ามวัดม่วยต่อ เป็นศูนย์ศิลปหัตถกรรมของชาวไทยใหญ่และชาวไทยภูเขาเผ่าต่าง ๆ และเป็นที่เก็บและจัดแสดงเครื่องมือ อุปกรณ์ต่างๆ ของทหารญี่ปุ่นที่เดินทัพเข้ามาในพื้นที่อำเภอขุนยวมในสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2
ศูนย์วัฒนธรรมท้องถิ่นอำเภอขุนยวม ตั้งอยู่ตรงข้ามวัดม่วยต่อ ตามทางหลวงหมายเลข 108 บริเวณหลักกิโลเมตรที่ 200 เป็นศูนย์รวมศิลปหัตถกรรมของชาวไทยใหญ่และชาวไทยภูเขาเผ่าต่างๆ พิพิธภัณฑ์สงครามโลก อยู่ติดกับศูนย์วัฒนธรรมท้องถิ่น จัดแสดงภาพถ่ายประวัติศาสตร์เครื่องมือ เครื่องใช้ อุปกรณ์ที่ใช้ในการดำรงชีพช่วงสงคราม รวมทั้งอาวุธต่างๆ ของทหารญี่ปุ่นที่เดินทัพเข้ามาในพื้นที่อำเภอขุนยวมสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 เปิดให้เข้าชมทุกวัน เวลา 08.30 - 16.30 น. โทร. 0 5369 1108
++ โฮมสเตย์บ้านเมืองปอน
ตำบลเมืองปอน ก่อนถึงตัวอำเภอประมาณ 12 กิโลเมตร ชมการแสดงศิลป วัฒธนธรรมไทยใหญ่ บรรยากาศที่แวดล้อมไปด้วยขุนเขา
++ ยอดดอยปุย
อยู่ในเขตบ้านห้วยฮี้ ตำบลห้วยปูลิง อำเภอเมือง เป็นยอดเขาที่สูงมากถึง 1,722 เมตร มีลักษณะเป็นที่ราบปกคลุมด้วยทุ่งหญ้าป่าสนเขาและป่าดิบเขาคล้ายกับบนยอดภูกระดึง ในช่วงหน้าร้อนมีดอกไม้ตามทุ่งหญ้าออกดอกสวยงาม นักท่องเที่ยวที่สนใจจะต้องติดต่อเจ้าหน้าที่อุทยานเพื่อนำทาง เส้นทางเดินป่าห้วยแม่สะกึดทอดขนานไปกับลำน้ำเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของนกนานาชนิด เพราะเงียบสงบร่มรื่นมาก
++ หนองเขียว
มีลักษณะเป็นพื้นที่ราบบนสันเขาและมีแอ่งน้ำขนาดใหญ่ตามธรรมชาติ มีหญ้าปกคลุมเต็มพื้นที่ การเดินทางใช้เส้นทางจากน้ำตกแม่สุรินทร์ไปหนองเขียว ประมาณ 12 กิโลเมตร เป็นถนนลูกรังลำลองใช้ได้เฉพาะฤดูแล้งเท่านั้น ซึ่งอุทยานฯ มีบริการบ้านพักและอนุญาตให้นำเต็นท์ไปตั้งค่ายพักแรมได้ โดยมีบ้านพักบริการในบริเวณที่ทำการอุทยานฯ
รายละเอียดติดต่อสำนักอุทยานแห่งชาติ กรุงเทพฯ โทร . 0 2562 0760 หรือที่ทำการอุทยานแห่งชาติน้ำตกแม่สุรินทร์ ตู้ ปณ. 16 ต.ปางหมู อำเภอเมือง จังหวัดแม่ฮ่องสอน 58000 โทร. 0 5361 2996, 0 1728 7275
++ น้ำตกแม่อูคอ
ค้นพบเมื่อปี พ. ศ.2530 ตั้งอยู่บริเวณดอยแม่อูคอ ก่อนถึงทุ่งบัวตองเล็กน้อยมีทางแยกเข้าสู่น้ำตกประมาณ 3 กิโลเมตร เป็นน้ำตกชั้นเดียว สูงประมาณ 30 เมตร ตกจากร่องหินขนาดใหญ่ ตอนกลางของสายน้ำมีร่องหินกว้าง สามารถเดินเข้าไปชมม่านน้ำตกได้
++ บ้านเมืองปอน
ตั้งอยู่บนทางหลวง 108 ( ขุนยวม- แม่ลาน้อย) ห่างจากตัวอำเภอประมาณ 13 กิโลเมตร สามารถเที่ยวชมวัดบ้านเมืองปอน ซึ่งมีศิลปะแบบไทยใหญ่ วิถีชีวิตชาวไทยใหญ่ดั้งเดิม บ้านเรือนไทยใหญ่แบบดั้งเดิม ซื้อของที่ระลึกโดยเฉพาะเสื้อไทยใหญ่ทั้งชายและหญิง ชมสาธิตการเย็บเสื้อไต การจักสานกุ๊บไต การทำอาหารไทยใหญ่ และมีการจัดการโฮมสเตย์ ค่าที่พักและอาหาร 250 บาท/คน/คืน โทร 0 5368 0900
การเดินทาง
จากจังหวัดเชียงใหม่ สามารถเดินทางได้ 3 เส้นทาง คือ
- จากอำเภอจอมทอง ผ่านทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 108 (ต่อทางของเทศบาลนครเชียงใหม่-ต่อเขตเทศบาลเมืองแม่ฮ่องสอน) ไปยังอำเภอแม่สะเรียงแล้วเลี้ยวขวาขึ้นไปยังอำเภอแม่ลาน้อย และเข้าสู่ขุนยวม เส้นทางโค้งมาก เส้นสภาพผิวถนนดี นิยมใช้มากกว่าเส้นทางอื่น
- จากอำเภอแม่แจ่ม ตามทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1263 [แยกทางหลวงหมายเลข 108 (ขุนยวม)-บรรจบทางหลวงหมายเลข 1088 (แม่นาจอน)] ผ่านบ้านแม่นาจอน บ้านปางอุ๋ง และเข้าสู่อำเภอขุนยวม สภาพเส้นทางแคบ บางช่วงขรุขระ เปลี่ยว ไม่ค่อยมีรถผ่าน แต่เหมาะกับการผจญภัย
- จากอำเภอแม่แตง ตามทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1095 (แม่มาลัย-ต่อเขตเทศบาลเมืองแม่ฮ่องสอน) เข้าสู่อำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน แล้วเลี้ยวลงมายังอำเภอขุนยวม สภาพถนนดี มีความโค้งน้อยกว่าเส้นทางหมายเลข 108 แต่มีความสูงชันกว่า
- จากจังหวัดตาก สามารถเดินทางขึ้นมาจากทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 105 (แม่สอด-แม่สะเรียง) จนถึงอำเภอแม่สะเรียง และผ่านต่อไปโดยใช้ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 108 เป็นเส้นทางที่แคบ ไม่ค่อยมีการสัญจร ถ้าไม่จำเป็นไม่ควรเดินทางจากจังหวัดตากขึ้นมาทางนี้ ตลอดทางจากอำเภอแม่สอดถึงอำเภอสบเมยไม่มีปั๊มน้ำมันเลย
ขอขอบคุณข้อมูลและภาพประกอบจาก
maehongson.mots.go.th
th.wikipedia.org
thailandhub.net
